Simultane Çeviri

Simultane çeviri özellikle, konferans, toplantı, seminer, panel, sempozyum gibi aktivitelerde, ve katılımcıların çok uluslu olduğu benzeri faaliyetlerde, konuşmacının akışına müdahale edilmeksizin ve çeviri için herhangi bir süre ayrılmaksızın, konuşmaların eş zamanlı olarak tercüme anlamına gelmektedir. Genellikle çok uluslu toplantılarda karşınıza çıkacak olan bu çeviri türünde çevirmen, kendini ayrılmış olan ve ses yalıtımlı özel bir kabine geçerek, önündeki panelde yalnızca konuşmacıyı ya da soru soran kişiyi duyabileceği özel bir düzeneğe sahiptir. Yalnızca iki dil için olabilen bu çeviri türü, 7-8 hatta daha fazla dil için aynı anda gerçekleştirilebilmektedir. Bu durumda her bir çevirmen kabini için farklı bir frekans ayarlanacak ve dinleyiciler de kulaklıklarını istedikleri dilin frekans numarasına getirerek, o dildeki simultane çevirmeni dinleyebileceklerdir.

Simultane çevirmen kime denir?

Simultane çevirmen, isminden de anlaşılabileceği gibi, konuşmacının konuşması devam ederken, konuşmacıya hiçbir şekilde müdahale etmeden ve aralık vermeksizin, konuşmacının konuşmalarını başka bir dile çeviren kişiye denir. Bu anlamda ardıl çevirinin aksine, konuşmacının konuşma esnasında herhangi bir şekilde çeviri için ara vermesi söz konusu değildir. Simultane çeviri en bilinen sözlü çeviri türlerinden biri olmakla beraber en zor olanıdır. Çok az sayıda çevirmen bu görevi üstlenebilmekte ve yine üretilen işin kalitesi aynı oranda az olmaktadır.

Simultane çeviri ne zaman gereklidir?

Simultane tercüme, düzenlemiş olduğunuz aktiviteye, sizin dilinizden anlamayan en az bir kişinin katıldığı bir kitle için, ve genellikle çeviri için ekstradan zaman olmadığı durumlarda gereklidir.

Bazı örnekler:

  • Türkiye’de, ortaklarının kimisi Amerikalı olan bir şirkette, yönetim kurulu toplantısı düzenliyorsunuz ve Amerikalı katılımcılar Türkçe bilmemektedir. Tabii ki Amerikalı katılımcıların toplantı süresince aktif olarak katılımını isteyecek, ve konuşulanlardan haberdar olmasını isteyeceksiniz. Benzeri şekilde onların da fikirlerini öğrenmek isteyeceksiniz. Bu durumda bir simultane çevirmen kabini, ses sistemi ve telsiz mikrofonlara ihtiyacınız olacaktır.
  • Bir araştırma firmasını pazarlıyorsunuz. Bazı hedef kişilerle görüşmelerinizi Çince olarak yapacaksınız. Ancak firmanızın İngiliz yöneticilerinden birisi bu görüşmeleri dinlemek istiyor. Bu durumda, simultane çevirmen için ekstradan bir oda, bir video kamera, en az bir mikrofon ve ses/video sistemi bulundurmanız gerekecektir.
  • İngilizce bir sempozyum düzenliyorsunuz ancak bir takım Fransız katılımcıların olmasını bekliyorsunuz. Bu durumda simultane çeviri sistemi (infrared sistem, analog sistem veya bluetoothsistem), çevirmen kabini ve ses sisteminiz olması gerekmektedir.

Kaç tane çevirmene ihtiyacım var?

Yukarıdaki örneklerde birden fazla çevirmene ihtiyacınız olabilecek durumları gördünüz. Bu noktada akıllara kaç çevirmene ihtiyacım olduğuna nasıl karar verebilirim? gibi bir soru gelmektedir. Bu soruya cevap verebilmek için simultane çevirmenin nasıl çalıştığını bilmeniz gerekmektedir. Bu çeviri türü, çok az sayıda çevirmenin gerçekleştirebildiği karmaşık bir süreçtir. Konuşmacı konuşmaya devam ederken, çevirmen için hiçbir süre tanımamaktadır. Konuşmaya devam eder. Bu yüzden, konuşmacı konuşmasına devam ederken, tercüman şunları yapmalıdır:

  • konuşmacının neler söylediğine dikkat etme
  • zihninde çeviri yapma
  • mikrofondan çeviriyi dinleyiciye aktarma
  • (burası en zor kısmı) çeviriyi dinleyiciye iletirken konuşmacının söylediklerini dinleme

Bu bir nevi zihinsel bir mucize olarak algılanmakta ve sıra dışı bir şekilde zor ve karmaşık bir süreçtir. Bu süreçte alışılmamış bir konsantrasyon örneği gösterilmesi gerekmekte ve bu da tercümanın enerjisini kısa sürede tüketmektedir. Bu da zincirleme bir şekilde konsantrasyon ve performansı olumsuz etkilemektedir. Konuşmanın uzun sürmesi durumunda tercümanın aşırı yorulması beklenebilir. Bu durumda, Türkiye’de genel olarak alışılmış uygulama, gün boyu süren aktivitelerde en az iki tercümanın çalışması olmuştur. Bu tercümanlar belirli aralıklarla (tercihen 45dk – 1saat) değişerek çeviri işlemlerini gerçekleştirmektedir. Ancak her ne olursa olsun, tercümanın aşırı yorgunluk probleminin kesinlikle hafife alınmaması gerekmektedir. Bir şekilde bu soruna çare bulunmalı ve performans ile konsantrasyon kaybının minimize edilmesi gerekmektedir. Ancak böyle bir hizmete ücret ödüyorsanız, neden kaliteli bir iş için iki tercüman görevlendirmeyesiniz ki? Yorgun bir tercümanın performansı kimseyi memnun etmeyecektir.