Masaüstü Yayıncılık

Masaüstü yayıncılık, kitap, dergi gibi yayınları, masa başında, bilgisayar destekli olarak, baskı ya da yayına hazırlama işidir. Bu terim, İngilizce DTP (Desktop-Publishing) teriminin Türkçe karşılığı olarak kullanılır. Anlam olarak, “masa başında yayıncılık” anlamına gelmesine rağmen, dilimize, kelime çevirisi yapılarak girmiş ve masaüstü yayıncılık olarak çevrilmiştir.

İlk kez, 1985 yılında, Apple, Adobe, Aldus, Linotype ve Quark (1987) adlı firmalar tarafından kullanılan bu terim, matbaacılık sektörüne getirdiği yeniliklerle, Gutenberg tarafından bulunan ve 500 yıllık geçmişe sahip olan matbaacılığı kökten ve devrim niteliğinde değiştirmiştir. Buna göre, Adobe tarafından geliştirilen ilk Postscript sayfa tanımlama dili, Aldus tarafından geliştirilen ilk sayfa düzenleme programı (Aldus Page Maker) ve Apple tafından geliştirilen grafik tabanlı işletim sistemi ile desteklenmiş ve Postscrip belgeleri basabilen, Postscript yazıcı (LaserWriter) ve Linotype tarafından geliştilen Postscript yazı karakterleri ile, Postscript film çıkış aygıtının piyasaya sürülmesi ile birlikte, daha önce, ancak bir ekip tarafından yapılabilen işler, özellikle 1992 den sonra, masa başında ve bir ya da birkaç kişi ile yapılabilir bir hale gelmiştir. Günümüzde, gerek baskı ile ilgili ön hazırlık çalışmaları, gerekse fotoğrafçılık tekniklerinin tamamı masa başında (masa üstü yayıncılık) yolu ile yapılmaktadır. İkisi de, bilgisayar destekli olarak ve elektronik ortamda yapılmasına rağmen, masaüstü yayıncılık ile elektronik yayıncılığın birbirine karıştırılmaması gerekir.

Adobe firması, tasarımcılar tarafından kullanılan çok sayıda yazılım paketi üretmektedir. Örneğin Adobe Photoshop bunlara örnek programlardan biridir. Ancak bahsi geçen diğer programlar sayfa düzeni oluşturmak için tasarlanmış yazılımlar değildir. Bu programlar grafik yazılımları, web tasarım yazılımları ve programları ile Adobe Acrobat ve diğer ilgili yazılım araçları gibi PDF formatı ile çalışamaya uygun dosyalar üretmek için kullanılmaktadır. En bilinen masaüstü yayıncılık yazılımı ya da sayfa düzeni oluşturma yazılımları olan uygulamalara örnek olarak:

– Adobe FrameMaker
– Adobe InDesign
– Adobe PageMaker
– Microsoft Publisher

Grafik yazılımları içerisinde Corel, sunmuş olduğu CorelDRAW ve Corel Photo-Paint programları ile, vektörel grafik alanında en tanınmış markalardan biridir. Daha önceleri firma tarafından masaüstü yayıncılığa yönelik yaratıcı matbaacılık ya da baskı yazılımları üretilmiş olsa da Corel firmasının sayfa düzeni oluşturma açısından en bilinmiş programı Corel Ventura‘dır.

Microsoft firması ise, gerek tek başına kullanılmak gerek diğer programlarla bağlantılı olarak kullanılmak üzere, herkes tarafından bilinen Microsoft Word, Excel, PowerPoint ve diğer yazılımlarını üretmektedir. Bu programlar masaüstü yayıncılık anlamında kullanılması kaçınılmaz olan yazılımlardandır. Bunlara ek olarak Microsoft’un masaüstü yayıncılık anlamında çıkarmış olduğu en önemli ürünü Microsoft Publisher olarak göze çarpmaktadır.

Quark firmasının da farklı birçok alanda yazılımları bulunmakta olup bu yazılımlar içerisinden masaüstü yayıncılık ile en alakalı olanı QuarkXPress ve farklı geliştiriciler tarafından oluşturulan ve QuarkXPress’in becerilerini güçlendiren Xtension (eklentiler) olarak karşımıza çıkmaktadır.

Serif de grafik ve web tasarımına yönelik bir çok uygulama geliştirmekte olup, masaüstü yayıncılık için özellikle geliştirmiş olduğu ve en tanınmış ürünü Serif PagePlus‘tur. Bu listeye Broaderbund firması tarafından geliştirilen The Print Shop ve PrintMaster yazılımları da eklenebilir.